آمادگی ذهنی

نکات مفیدی که هر ورزشکار فعال بهتر است مد نظر قرار دهد از این قرار است:

برگزیدن یک راه متعادل برای زندگی شخصی

داشتن وزن طبیعی، تغذیه سالم و عادت به خواب منظم

تمرین منظم

فعالیت های فیزیکی مناسب و مداوم

در ارتباط با نکات ذکر شده، دکتر ایوه درباره آماده سازی خود برای مسابقه قهرمانی با آلخین چنین نوشت : یک شطرنج باز باید ذهنی شفاف و اعصابی آهنی داشته باشد در غیر اینصورت هر پوزیسیونی را از دست می دهد حتی پوزیسیونهای خوب و عالی را، بنابراین تمرینهای فیزیکی یک عنصر ضروری در آماده سازی خودم بود. بوکس و شنا را یاد گرفتم و اغلب به تمرینهای ژیمناستک و بازی تنیس پرداختم.

علاوه بر نصایح استاندارد ذکر شده یک شطرنج باز می تواند از لحاظ ذهنی وروانی خود را برای کارهای در پیش رو بیشتر آماده کند ایجاد امادگی ذهنی :و روانی با هدف کمک به خود می تواند در این موارد باشد.

طرح ریزی اعمال در پیش رو و نزدیک

احساس امادگی بهتر

غلبه کردن بر حالتهای استرس و اضطراب قبل از بازی و یا در جریان ان

تمرکز پایدار

پروسه کردن اطلاعات در حالتی موثر

مدیریت برای پروسه تصمیم گیری بهتر

عکس العمل بهتر در مقابل مسائل

یاداوری بهتر خواسته ها و اهداف شخصی

:امادگی ذهنی در شطرنج به معنی جهت دادن و هوشیار کردن به سوی رقابت در پیش رو می باشد.در این ارتباط می توان از سئوالات مفیدی استفاده کرد :حریف من کیست ؟درباره وی چه می دانم؟ انتطار چه نوع نبردی را دارم؟ عملکرد حریفم در این تورنمنت تا کنون چگونه بوده؟

امادگی ذهنی در واقع انتخاب یک استراتژی قبل از شروع رقابت است. به سئوالاتی مثل : چه سیستم گشایشی را باید بکار ببرم ؟ ایا باید برای برد بازی کنم؟ در مقابل پیشنهاد زود هنگام حریف چه خواهم کرد ؟ باید جوابی مشخص قبل از شروع رقابت بدهیم . تحقیقات نشان می دهد که توجه کردن به نتیجه بازی می تواند باعث کاهش میزان عملکرد مطلوب شود بنابراین در آماده سازی برای یک بازی افکار بازیکن باید به جای نتیجه روی اجرای بازی تمرکز یابد.

امادگی ذهنی در ورزش بیشتر شامل نگرش و طرز تفکر مثبت است نگرانی در باره شهرت و یا قدرت حریف باعث افت کیفیت تمرکز و عملکرد مان می شود.

متدهای تمرکز

کتابهای خود آموز راههایی برای افزایش سطح تمرکز شطرنجبازان ارائه می دهند . بنا به تجربه شخصی خودم هر کس باید با آزمایش و خطا تکنیکی مناسب برای خود انتخاب کند.

یک داستان قدیمی متد روسی نگاه کردن به دریا را توصیف می کند که در این متد می توان با نگاه کردن به امواج دریا به آرامش خوبی قبل از هر بازی دست یافت . تمرکز روی یک محرک برای یک دوره پایدار زمانی در واقع نوعی مدیتیشن محسوب می شود .

بعضی از نوابغ جوان روسی عادت دارند در زمان مربوط به حرکت خودشان به جای نگاه کردن به صفحه شطرنج به سقف خیره شوند ! بازیکنان زیادی از این روش تقلید کرده اند ولی متا سفانه این روش یکطرفه عمل می کند ! به این معنی که : نوابغ جوان روسی ممکن است به سقف خیره شوند ولی خیره !شدن به سقف کسی را به یک نابغه جوان روسی تبدیل نمی کند.

یک تکنیک معروف برای تقویت تمرکز روش کوتوف است که آنالیز پوزیسیونهای پیچیده درزمان معین بدون حرکت دادن مهره ها را مثل زمان مسابقه واقعی توصیه می کند .

ایده های دیگری برای افزایش سطح تمرکز بر اساس روشهای مصنوعی ضد عوامل مزاحم تمرکز وجود دارند مثل حلقه کردن دستها دور صورت برای باریک کردن میدان دید و استفاده از گوش گیرهای کوچک برای کم کردن صداهای مزاحم .

روش مفید دیگر حاضر شدن سر میز مسابقه مدتی قبل از شروع آن است به منظور ساختن پروسه تمرکز قبل از شروع بازی .

تعداد زیادی از شطرنجبازان متد تغییر نوع تمرکز را از حالت عمیق و طولانی در زمان مربوط به حرکت خودشان به حالت سریع و سطحی و با ملاحظات کلی در زمان حرکت حریف تمرین میکنند .
البته بازیکنانی نیز هستند که در زمان حرکت حریف راحت تر و موثرتر می توانند تمرکز کنند .

:روانشناسی ورزش راههای زیر را برای افزایش سطح تمرکز توصیه میکند

۱. تمرین در کنار عوامل مزاحم مثل گرما و رطوبت ویا کسی که سر میز غذا میخورد و موزیک گوش خراش و مانند آن. بعنوان مثال بوتوینیک در این !مورد از حریفهایی برای تمرین استفاده میکرد که روی میز سیگار میکشیدند .
۲. استفاده از محرکهای صوتی و فیزیکی در زمانی که به تمرکز قوی نیاز داریم مثل دستورات شرطی کننده ای که به خودمان می دهیم : آرام باش . دقت !کن . و یا نیشگون گرفتن خود .
۳. تکرار اعمال دوره ای ثابت مثل بلند شدن از میز و کشیدن عضلات . پرسیدن سوالات معین از خود درهر حرکت . کنترل وضعیت ساعت هر ۵ حرکت یکبار و مانند آن.

تحقیقات انجام شده در روانشناسی ورزشی ثابت کرده که تمرکز به چندین فاکتور وابسته است.

یکی سن است . سطح میانگین تمرکز برای بچه های کوچک و افراد بالای ۵۰ سال پایین تر است .

فاکتور دیگر تجربه مربوط به کار خاص است که همان سالهایی است که فرد در فعالیتهایی مشابه درگیر شده.

خستگی بوضوح در یک ارتباط خطی بر روی تمرکز تاثیر گذار است.

سطح اظطراب همچنین روی میزان تمرکز تاثیر گزار است و هر چه اضطراب بیشتر باشد توجه ضعیف تر شده و علائم کمتری از محیط جذب و پروسه می شود.

و نهایتأ حواس پرتی ناشی از اطلاعات نامربوط درونی و یا بیرونی که می تواند باعث کاهش سطح تمرکز شود.

تحقیق انجام شده بوسیله (۱۹۸۲ چیکسزنت میائی) نتایج جالبی بهمراه داشت. با آنالیز کردن پرسشنامه های داده شده به شطرنجبازان ؛ وی دریافت که تمرکز در مورد اکثربازیکنان بصورت طبیعی و بی تلاش ایجاد می شود . همانطور که یک پاسخ دهندگان اینگونه نوشت : تمرکز مثل تنفس است شما !هرگز به آن فکر نمی کنید. اگر سقف سقوط کند و به شما آسیبی نزند ، می توانید همچنان به بازی خود مشغول باشید و از این سقوط بی خبر.

پاسخ دهندگان به این پرسشنامه ها اکثرا سرو صدای زیاد محیط را بعنوان عامل کاهش دهنده تمرکز عنوان کردند . همچنین گرسنگی ، سردرد و یا افزایش فشار خون در میان جوابها ذکر شد.

و به این سئوال که آیا در جریان یک بازی خوب به چیزهای دیگری نیز فکر می کنند؟ ۷۴% جواب منفی دادندکه بنظر ما درصد بالایی است . رقابت با یک حریف ضعیف نیز به عنوان یک عامل کاهش دهنده تمرکز در میان جوابها ذکر شد.

بازیکنانی که از مهارتهای تمرکزی پیشرفته برخوردارند جلوی افکار بی فایده خود را درباره احتمالات و امکاناتی که در حرکات قبلی بازی وجود داشته می گیرند و افسوس گذشته را نمی خورند و همچنین از خیال پردازی دربارۀ احساس شیرینی که در آینده خواهند داشت خودداری کرده و از مسیر اصلی بازی منحرف نمی شوند.درعوض فقط و فقط روی زمان حال تمرکز می کنند.

اشتباه دیگر مربوط به تمرکز ،گاهی فلج ناشی از آنالیز نامیده می شود!

(paraliysis by analysis)

بشکل متناقض، تفکر خیلی عمیق ، تأمل طولانی درنظر گرفتن واریانتهای پیچیده و وقت گیر ، می تواند نتایج بدی را بهمراه داشته باشد.

در این باره می توانیم به توضیح تایمانوف در بارۀ یکی از بازیهای حساس خود در مقابل بابی فیشر اشاره کنیم : پوزیسیون را بسیار اطمینان بخش ارزیابی کردم از کشف گشایشی خودم که موفقیت آمیز بود خوشحال بودم …

محاسبه واقعی و جدی واریانتها راشروع کردم … هیچ ادامه مطمئنی را نتوانستم پیدا کنم …

دوباره چندین واریانت مختلف را مرور کردم البته بدون نتیجه مشخص … حدود ۷۲ دقیقه روی پوریسیون تعمق کردم و از لحاظ روانی کاملا تحلیل رفتم . !انرژی ام بسیار کم شد و در حالتی بی تفاوت و دلمرده اولین حرکتی که به ذهنم خطور کرد را انجام دادم که البته حرکتی بازنده بود.

تمرکز یک پروسه است که برای بوجود آمدن به گذشت زمان نیاز دارد. در مرحله آغاز بازی که بازیکنان بیشتر از دانش تئوریکی و ملاحظات کلی خود استفاده می کنند هنوز کاملا در گیر نبرد واقعی نشده اند . تمرکز ضعیف در مرحله شروع بازی می تواند باعث شود که خیلی زود نتیجه بازی در همان حرکات اولیه مشخص شود.

Winterton – raijlich

( حمله ترومپوفسکی ) North bay, Canada 1997

1. d4 cf6 2.Fg5 Ce4 3.Fh4 C5 4.Dd3?

بازیکن سفید انتظار هیچ اتفاق بدی را در این مرحلۀ خیلی زود از شروع بازی نداشت ولی در واقع حرکت چهارم نوعی خودکشی بدلیل عدم محاسبات جدی بود.

۴…Db6! 5. b3 Dh6!6. Cf3 (6.Dxe4? Dc1 #)  ۶…Dc1 7.Dd1 Db2 8.Cbd2 Cxd29. Cxd2 Dxd4

حرکات مداوم وزیر سیاه خرابی بزرگی را در اردوگاه سفید ایجاد کرد و سیاه برد.

یک اشتباه آشنای تمرکز؛ خیره شدن به فاصله ای دور است که باعث میشود چیزی که درست در جلوی چشم ما قرار دارد را نبینیم و دچارخطا شویم.

(Sharafuddin – Hanken. Las Vegas 1998 نوبت سیاه )

سیاه سه پیاده بیشتر دارد و بوضوح برنده است . بازیکن سیاه در تفسیر بازی میگوید که در این لحظه قصد داشته با حرکت ۲۷…Df5وزیرها را تعویض کند ولی توجهش به سمت حرکت ۲۷وجهش به سمت حرکت ۲۷…Dc3 با حمله به دو سوار بی دفاع منحرف میشود که ناگهان جواب خطرناک ۲۸.C.g6 h.g6 29. Dh4 Rg7

30. Te7

که مات را بهمراه دارد میبیند. ” در اسودگی خیال به علت دوری ازاین دام بودم که فکر تعویض وزیرها از یادم رفت!…در حرکت بعدی هنوز در این فکر بودم که چقدر به افتادن در دام بالا نزدیک شده بودم و همین باعث شد که تهدید جدید حریفم را نبینم “. و اینک ادامه بازی : ۲۷…c4?! 28. Fc2 Cd5??

29. C.g6 h.g6 30. T.f6 T.f6 31. F.g6 و سفید برد.

اندیشیدن به اتفاقات گذشته میتواند باعث اخلال در تمرکزمان شود. شاید یکی از مشکلترین کارهایی که باید انجام دهیم جدا کردن خودمان از دست حوادث اخیر است مثل انتخاب گشایشی نامعقول یا حرکات اشتباه قبلی بخصوص آخرین حرکت اشتباه ما در حالتیکه حریف اجازه برگشت ما به بازی را داده بود.

اکنون به مثالی در این مورد می پردازیم و اینکه چطور بازیکنی نمی تواند به خود بقبولاند که گذشته ها گذشته!

Vitman – Zavin League game, 1995 نوبت سیاه

۱۸…Tac8?یک حرکت به ظاهر منطقی ولی در واقع اشتباه به دلیل از دست دادن یک قرصت طلایی : ۱۸… T.d5! 19. C.d5 D.f2! 20. R.f2 Ce421. Rf3 Cg5

با مات . سیاه بعد از انجام حرکتش بسرعت در یاقت که چه فرصتی را از دست داده پس بی صبرانه منتظر پاسخ سقید ماند . بازیکن سفید در یاد داشت خود در باره بازی میگوید که ترکیب بالا را ندیده و نیم ساعت برای انتخاب بین ۱۹.Tac1?? و ۱۹.Ted1 فکر کرده و شانسی حرکت دوم را انتخاب میکند که تصادفی از قربانی وزیر جلوگیری کرده و از خطر ذکر شده دور میشود. ۱۹.Ted1 Ce6 20. De4 Cd4 21. Td2 Tc7 22. Tad1 وضع سیاه خوب است ولی باحتمال زیاد فکرش روی حرکت هجدهم خود دور میزند. ۲۲… Tdd7?? 23. F.d4 و سیاه تسلیم می شود.

حفظ و نگهداشتن توجه به معنی هشیاری و گوش بزنگی یکنواخت در طول مدت مسابقه و جلوگیری از افت کیفیت آن است که البته این کار در مقام حرف آسان ودر عمل مشکل است چرا که معمولا توجه به شکل طبیعی تمایل به کم و زیاد شدن دارد . بابی فیشر قهرمان اسبق شطرنج جهان می گوید” شطرنج به تمرکز کامل احتیاج دارد. در حین بازی سعی میکنم از تمام ذهنم برای تمرکز استفاده کنم ولی اکثر بازیکنان فقط از قسمتی از ذهنشان در جریان بازی استفاده می کنند و بقیه ذهنشان جایی دیگر در حال گردش است ( مثل خود من ) .
ویلیام جیمز روانشناس مشهور آمریکایی در اواخر قرن ۱۹ اشاره کرد که هر کار ساده یا پیچیده نیازمند تمرکز است. برای موفقیت در کارهای روزانه خودمان باید از جزئیات زیادی چشم پوشی کنیم به سرو صدای محیط اعتناء نکنیم و خودمان را به مقدار محدودی از اطلاعات اختصاص دهیم. در مورد شطرنج نیز معمولاً روی موارد جداگانه تمرکز می کنیم مثل واریانتی معین یا حرکت یک سوار و یا منطقه ای خاص روی صفحه. البته بعضی اوقات مانور و یا ترکیبی خاص نیازمند توجه ما در چندین منطقه و یا هماهنگی کل سپاه شطرنجی است که برای انجام آن باید توجه خود را بسط داده واقعیات زیادی را موشکافی کنیم و در عین حال همچنان روی اهداف مهم طرح خود متمرکز باشیم. در این جا به بازی لونفیش و تارتاکور که در سال ۱۹۱۱ در کارلسباد انجام شده میپردازیم.

۱. e4 e5 2. Cf3 Cc6 3. Fb5 Cge7

4. Cc3 g6 5. d4 Fg7 6. Fg5! F67. Fe3 a6 8. Fa4 b5

9. Fb3 d610. Cd5! Ca5

اکنون سفید از بازی بی دقت سیاه در گشایش استفاده کرده و با عملیات ترکیبی در تمام جبهه ها به پیش میرود ۱۱.de5!یک ضربه در مرکز ۱۱…C.d5? 12. D.d5 یا ۱۱…C.b3? 12. e.f6 بی فایده است و ۱۱…f.e5 12. F.g5 نا امید کننده.۱۱…d.e5 12.Fh6! اکنون به سمت راست صفحه! ۱۲…Rf8 یکبار دیگر حرکات جانشین خوبی وجود ندارد ۱۲…F.h6? 13.C.f6 با مات و ۱۲…C.b3? 13.F.g7 و ۱۲…C.d5 13.D.d5 و حالا تغییر جهت حمله به سمت چپ ! ۱۳.Cb6!! ماتریال میگیرد و بازی بعد از ۱۳…D.d1 14.T.d1 با تهدید مات ۱۵.Td8 تمام است .

این وضعیت را مقایسه کنید با رشته‌های کشتی، وزنه‌برداری، شنا، دو و میدانی، ورزش‌های رزمی و غیره. هریک از این رشته‌ها در مسابقات بزرگ مانند المپیک و جهانی و قاره‌ای، چند مدال به خود اختصاص می‌دهند؟ هریک از مدال‌آوران آنها چه جایگاهی در شهر و کشور خود و در بین مردم و رسانه‌ها پیدا می‌کنند؟ اقبال عمومی به آن رشته‌ها چگونه است؟ سیل کودکان و نوجوانان به سوی کدام رشته‌ها سرازیر می‌شوند؟ و سوالاتی فراوان از این دست.
این نیست مگر به علت کثرت مدال و مدال‌داران در این رشته‌ها و وجود قهرمانان متعدد. در المپیک پکن که در مردادماه برگزار می‌شود از مجموع 302 سری مدال (طلا، نقره و برنز)، 47 مدال به دو و میدانی و 46 مدال به شنا و شیرجه و واترپلو (به ترتیب 36-8-2) اختصاص دارد و ژیمناستیک و کشتی و دوچرخه‌سواری هر یک دارای 18 مدال و وزنه‌برداری و تیراندازی هر یک دارای 15 مدال می‌باشند (در مجموع مدالهای مردان و زنان). البته همه می‌دانیم که شطرنج جزو رشته‌های المپیکی نیست و اولین بار به طور رسمی وارد بازی‌های المپیک آسیایی گوانگجو 2010 خواهد شد ولی این آمار فقط برای مقایسه است تا بدانیم برای عمومیت یافتن، رشته‌های دیگر چه کرده‌اند و شطرنج چه باید بکند.
به شطرنج باز گردیم و برای ملموس‌تر شدن بحث، روی یک مسابقه مهم داخلی یعنی فجر ارومیه (بهمن 86) متمرکز شویم و مثالهایم را از آن ببینیم:
اگر بپذیریم که در آن مسابقات، موفقیت مهرداد سادات نجفی، سیدحامد موسویانfm و سیدآرش اکبری‌نیاfm به ترتیب به خاطر کسب مقام دوازدهم، نورم استاد بزرگی و نورم استاد بین‌المللی کمابیش مورد توجه قرار گرفت اما آیا بازی‌های خوب و قوی محسن قربانیim ، امیر ملاحیim و نیما حسین‌زاده و کسب مقام‌های 15-16-17 هم مورد قبول افتاد. آیا نتایج جالب و دور از انتظار امید نوروزی، غلامرضا علیزاده و وحید خالصی و کسب مقام‌های 21-22-23 هم در نظر آمد. مگر ارزش این مقام‌ها کم است و بدست آوردن آن ساده می‌باشد؟ اضافه کنید به اینها تفاوت شماره اولیه و مقام نهایی (پیشرفت بازیکن) را مثلا مهرداد سادات نجفی (37-12)، نیما حسین‌زاده (107- 17)، امید نوروزی (45-21)، غلامرضا علیزاده (52-22) و وحید خالصی (50-23) و ....

نشانه های عاطفی و روانی :

ترس مبهم یا احساس وحشت - احساس در خطر بودن - بی حوصلگی - بی علایقی و خونسردی - بد بینی - احساس گناه - زود رنجی و زود گریه کردن - کابوس های شبانه - احساس ترد شدن از سوی دیگران - نگرانی بیش از حد -از دست دادن حس شوخ طبعی - احساس ارزشمندی پایین - داشتن دلشوره بی دلیل - احساس تنهایی و غمگینی - کاهش علاقه به کار - خودخوری افسردگی پرخاشگری - داشتن سوء ذن و بدگمانی - نداشتن ثبات عاطفی - بی میلی برای بلند شدن از خواب -

نشانه های رفتاری :

افزایش مصرف دخانیات - خوردن یا افزایش مصرف مشروبات الکلی - پر خوری یا کم خوری - بی اهمیتی به وضع ظاهر - رانندگی وحشیانه - قطع رابطه با دیگران - شروع چندین کار با هم و ناتمام گذاشتن آنها - جویدن ناخن  یا مکیدن انگشت یا خودکار - وررفتن با مو - رفتار وسواسی مانند چندین بار قفلها شیر آب و چراغها را چک کردن لکنت زبان - وجود تیکهای عصبی در اعضای بدن - خندیدن با صدای بلند و عصبی - از جا پریدن - دندان قروچه و سائیدن دندانها روی هم - افزایش داروهای آرام بخش -

نشانه های فکری :

ناتوانی در تمرکز - مشکل یا نداشتن قدرت تصمیم گیری - تصمیم گیری های ناگهانی یا غیر معقول - نگرانی از آینده خود یا اعضای خانواده - فراموش کاری - ناتوانی در بیاد آوردن حوادث اخیر - ناتوانی در بیاد گیری اطلاعات اخیر - از دست دادن حالت تعادل - گیجی و شلوغی ذهن - از دست دادن نظم و ایجاد نا بسامانی در زندگی و کار - اشتباهات مکرر - برداشت نادرست از شرایط مردم - بی دقتی - خطاهای مکرر در انجام کارهای ساده - اشتغال ذهنی با افکار منفی

با توجه به تفاوتهای فردی همه نشانه ها در یک نفر دیده نمی شود بلکه در هر فردی تعدادی از این نشانه ها دیده میشود هر چه تعداد این علایم در فرد بیشتر باشد معلوم است که بیشتر تحت فشار استرس قرار دارد.

 كارپوف        <<<<<<...خوب...بد...زشت...       >>>>>>>>قائم مقامي     ( تگزاسي ترين فيلم شطرنجي ايران !!! ‌)

خبر را از سايت آچمز ديدم كه معمولا در غافلگيري مخاطبانش تبحر خاصي دارد ! وقتي كم كم از شوك ! خبر بيرون آمدم از خودم تعجب كردم

.يك كم از خودم هم عصباني شدم!آخه چرا نميتونم مثل همه انسان هاي! نورمال از اين خبر مسرت بخش خوشحال بشوم آنقدر خوشحال كه از هيچكس و هيچ چيز نپرسم چگونه شد و چگونه مي شود؟! باز هم مثل هميشه كمي متفاوت تر از ديگران جاي خوشحالي غير قابل وصف! به اين فكر مي كردم كه بايد ناراحت باشم يا خوشحال يا شايد بي تفاوت؟!

گذاشتم كمي از اين خبر و تحقق حيرت آورش بگذرد تا شايد دور از اجتماع خشمگين  اسكار انصاف را به ديدگاه خودم  بدهم...

نميدانم بايد خوشحال باشم كه ابر مرد عرصه شطرنج ... شاه مچ هاي دوجانبه و سلطان طرح هاي زيركانه و حيرت آور بر صندلي اي تكيه زده كه كمي آنطرف تر و در صندلي مقابلش رمز گشاي شكوفايي شطرنج كشورم با انگيزه اي بالا لبخند ميزند؟!

نميدانم ناراحت باشم كه استاد بزرگ جوان و ارزنده كشورم بايد شخصا نگران كاهوي كنار ظرف نهار حريف بزرگش باشد تا تدارك مناسب براي شروع بازي متناسب او.؟

باز هم نمي دانم ميتوانم از بردها و مساوي هاي احسان بر خود و ايراني بودنم ببالم و افتخار كنم يا نگران گودي زير چشمانش باشم كه كاش براي اسكان حريفش و كوچكترين كارهاي انجام اين مسابقه بزرگ ساعت چهار به رختخواب نمي رفت...؟

نمي دانم فدراسيون كي فهميد كه مي تواند كمك كند ولي احتمالا دلسوزان صف بسته براي عكس يادگاري كنار آناتولي دوست داشتني!!! اطلاعات كافي جهت كمك نداشتند واگر نه كه چهره همه اشان از دوست داشتن مي خواست كارپف را درسته نوش جان كند!

آنقدر حركت بزرگ بود كه صدا و سيما هم طلسم عمر خود را شكست  و شطرنج شد گوشه اي از خبرها و احسان گوشه اي از مصاحبه ها و كارپف گوشه اي از تصاوير

اين زيركي احسان را از اعماق وجودم مي ستايم نه براي كارپف و نه براي خودش بلكه براي زماني مناسب در مكاني مناسب با حريفي كاملا شناخته شده ...اينكه اين مسابقه مي تواند بر شطرنج و زندگي فني و غير فني شطرنجي احسان تاثير بگذارد جاي هيچ بحثي نيست اما تاثيري كه اين حركت بر خانواده هايي در دور افتاده ترين مناطق كشور و بر مسئولاني در بي ارتباط ترين ادارات مملكت و بر رسانه هايي در منفعل ترين حالت بر جاي خواهد گذاشت آنقدر هست كه تاريخ ورزشي كشور آنرا ثبت و تمام عوامل به وجود آمدن اين افتخار را اسطوره هاي شطرنجي اين مرز و بوم بشناسد.بله براي همه اينها خوشحالم و براي احسان  شايد ناراحت ...براي خجالت هايي كه در فكرش در وسط بازي ر‍ژه مي رفتندكه: ( اگر فلان مسئول در برابر حريفش چنين كند يا فلان تماشگر خدا كند آرام بنشيند!و يا فلان گزارشكر خدا كند حركات  شطرنج را لااقل بلد باشد!)و هزاران از اين فلان ها و پلان هاي ر‍ژه اي روتين ورزش ما!

مهارت هاي شطرنج و چپ دستي / راست دستي به چه شکل به هم ارتباط پيدا مي کنند ؟  آيا دوره زماني حياتي براي يادگيري شطرنج وجود دارد ؟  چه مدت طول خواهد کشيد تا به درجه 2200برسيم ؟ پروفسور گوبت و دکتر کمپيتلي دريافته اند که راست دست هاي کمتري در شطرنج بازان وجود دارد. [براي رسيدن به موفقيت در شطرنج] نبايد ديرتر از سن 12 سالگي شطرنج را شروع کرد و ميانگين 11000 ساعت تمرين براي رسيدن به درجه 2200 لازم است.

نقش ارتباطي استعداد و تمرين در رسيدن به سطوح بالاي مهارت چيست ؟  اين سوال اخيرا توجه مهمي در روانشناسي در حوزه هايي مانند موسيقي، ورزش و بازي ها را (بعنوان مثال مقاله اخير روبرت هاوارد در سايت  Chessbase را ببينيد) را بخود جلب کرده است. براي ساليان دراز، پژوهش ما بسياري از ويژگي هاي روانشناسي شطرنج (نظير نقش تصورات ذهني، جزئيات مراحل تصميم گيري بازيکنان شطرنج و پشتيباني ساختار هاي مغزي از دانش شطرنج) را مورد بررسي قرار داده اند. همچنين پرسشي در مورد استعداد و تمرين را در يک بررسي ارائه کرديم که نتايجش اخيرا در نشريات «روانشناسي رشد» و «يادگيري و تفاوت هاي افراد» منتشر شده ست. (1)  در اين جا ما به مهم ترين يافته ها اشاره مي کنيم.

ما به گروهي از شطرنج بازان آرژانتيني (3 استاد بزرگ، 10 استاد بين المللي، 13 استاد فيده و 39 بازيکن بدون درجه) پرسشنامه اي حاوي سه بخش ارائه کرديم. بخش اول شامل سوالاتي در مورد مسائل مختلف تمرين (به عنوان مثال آيا شما از فايل هاي اطلاعاتي استفاده مي کنيد ؟‌ آيا شما مربي داريد ؟ و ...) بود. بخش دوم جدولي را دربر داشت که در آن بازيکنان مجبور به گزارش تعداد ساعت هايي که در هر هفته در سال هايي که به شطرنج مي پرداختند (‌به صورت انفرادي يا گروهي)، بودند. و سرانجام اين که بازيکنان مجبور به تکميل اين اطلاعات به طريقي بودند که ميزان چپ دستي، راست دستي و يا دودست بودن آنها مورد ارزيابي قرار مي گرفت.

ما ارتباط عميقي بين تعداد ساعاتي که بازيکنان به شطرنج اختصاص مي دهند و درجه بين الملليشان بوديم : بازيکنان بدون درجه اظهار داشتند که به طور متوسط 8303 ساعت به شطرنج اختصاص مي دهند و بازيکنان داراي درجه ي بدون عنوان 11715 ساعت , استاد فيده ها 19618 ساعت و استادان بين المللي 27929 ساعت. (3 استاد بزرگ اين بخش از پرسشنامه را تکميل نکردند).

من خودم وقتی تاریخچه شطرنجو فهمیدم بازی کردن این ورزش مفرح واسم خیلی جالبتر شد اگه میخواهید شما هم بدونید شطرنج از کجا اومده و اصلا چرا به مهره ها این نام ها رو گذاشتن مقاله زیر رو بخونین و اگه خوشتون اومد نظر بدین !!

رخ یا قلعه
در صفحه شطرنج در حکم خانه یا پناهگاه است. همان چیزی که صدها سال پیش مردم تنها میتوانستند ساعتی کوتاه در آن از شر دستورات ریز و درشت اربابان در امان باشند. در شطرنج هر بازیکن 2 مهره رخ دارد که البته گاهی اوقات rooks هم نامیده میشود.

مهره اسب
در صفحه شطرنج یکی از سربازان حرفه ای است که وظیفه اش محافظت از مهره های با ارزش و مهم است و هر بازیکن 2 مهره اسب در دو طرف صفحه اش دارد. اهمیت اسب در صفحه شطرنج از پیاده بیشتر است اما مهره هایی مثل فیل، شاه یا وزیر به مراتب ارزش بیشتری دارند. شاید به گونه ای هدف بازی مثل شطرنج نحوه محافظت و مراقبت از داراییهای با ارزش و مهم زندگی باشد که برای حفظ و رسیدن به چیزهای مهم انسان بایستی از چیزهای کوچکتر و بی اهمیت تر چشم پوشی کند.

جوجه اردک زشت !!!(روزی قویی زیبا خواهد شد!!!)

  مطلب زیر کاملا مستقل نوشته شده و نظر نویسنده است با نگاهی منصفانه در میابیم که مشکل بسیاری از هیئت های شطرنج کشور در میان این درد و دلهاست...

درست یادم نیست که دقیقا کی بود اما فکر می کنم یکسالی از زمانی که با یکی از دوستانم در مورد فضای مدیریتی در آمریکا صحبت می کردم گذشته باشد...دوست من سال ها در آنجا زندگی کرده  بود و به زودی هم می خواست که به آنجا برگردد...کاری به همه مباحث مطرح شده در آنروز خاص را ندارم اما نکته ای که در مورد خصوصیات مدیریتی در آمریکا به من گفت موردی بود که من را تا پاسی از شب بیدار نگه داشت  و مرا عمیقا به فکر فرو برد...

در کشورهای پیشرفته اروپایی و آمریکا و.و..چند اصل همیشه در یک تشکل مدیریتی با دقت رعایت    می شود البته موارد بسیاری در یک نضام مدیریتی رعایت می گردد اما مواردی خاص هستند که خود سرچشمه ده ها و شاید صدها ریز مجموعه دیگرند:

یک مدیر یا مجموعه مدیریتی:

  افتخار و اعتقاد قلبی به کار یا خدمت در حال انجام   ...

باور توانایی ها و شخص خود...

حساسیت افراطی در بحث وقت شناسی.

ایجاد و تقویت خوش مشربی حقیقی و حقوقی..

.دانستن این نکته مهم که آنچه از شما به عنوان یک مدیر می خواهند و انتظار دارند الزاما همان چیزی نیست که می گویند !

روحیه بالای مدیر و تقویت و تلاش برای حفظ آن توسط نظام مدیریتی ارشد...

مهم بودن همه اشخاص در عین ارزشمند بودن شخص...

با هردیدی به موارد فوق نگاه کردم به جز نتایج مثبت هیچ چیز عایدم نشد ! با نگاهی بدبینانه  خواستم به مسئله نگاه کنم !شاید پشت این تزهای کلیشه ای اما در عین حال جالب  دستی از استکبار جهانی و...را بیابم ولی دیدم که در بعضی از موارد نکته هایی وجود دارد که با هر مکتب و  دین و ایمانی همخوانی دارد و اصولا رد آنها نقض خیلی چیزهاست...

مانند جمله  (اگر مسلمان نیستید آزاده باشید...)

اما در عین حال هر چیزی نیازمند بستری مخصوص به خود برای شکل گیری و پیشرفت و حفظ آن رویه هست و نظام مدیریتی و خصایص مربوط به آن هم از این قاعده مستثنی نیست.

در کشور ما که به قول فردوسی پور برنامه نود همه چیزمان به هم می آید کلمه بهره وری مدیرتی نیز بد جوری به  عمل تبدیل می گردد یعنی عده ای از مسئولین ما توقع دارند که مدیران کارهای اجرایی خردتر در کشور با صد گرم بذر صد هکتار محصول بدهند ! به همین خاطر است که معمولا طرح ها خوب است ...لوایح عالی است...انتقادات و دخالت ها به نحو احسنت در حال اجراست ! نگاه های کارشناسانه بسیار عالی همه موارد ریز و درشت را به سلاخ خانه موشکافی کارشناسانه می برد و میکروفون ها و تریبون ها ی مختلف همیشه بدجوری داغ داغ هستند اما نتیجه گیری....بسیار متفاوت است از حداقل  انتظارات...

چرا؟!

جواب این چرا را اگر بخواهیم کاملا بدهیم باید یک ده جلدی نوشته و تازه در انتهای آن بنویسیم : ادامه دارد...!

اما یک مورد را که  اخیرا به عینه شاهد بودم را می توانم الگویی معکوس قرار دهم تا با بسط دادن به بسیاری از موارد دیگر  حرف را بیان کرده باشم...

منظورم از الگوی معکوس این است که این مورد یک نقطه کور و منفی در نظام مدیریتی  ورزش کشور است که با عنایت به آن ! می توان از تکرار موارد این چنینی جلوگیری کرد و شاید هم مقدار ناچیز آبی که در دستمان مانده باشد را بتوانیم حفظ کنیم...!

چند وقتی است که هیئت شطرنج کرج حال بسیار عجیبی دارد مثل بیماری می  ماند که تب و لرز کرده و یا سردش است که آنقدر پتو روی سرش می ریزند تا خفه شود یا گرمش است که منتقلش می کنند به سرد خانه...خلاصه موقعی هم که حالش از ناچاری بهتر! می شود یا باید پتوها را مرتب کند یا پول هزینه های سردخانه را بدهد.

ماجرا از این قراره  که مدتی است  با اصرار فراوان بسیاری از شطرنج بازان و دوستان کرجی و غیر کرجی از جمله حقیر شخص دلسوز دیگری  مسند باخت باخت ! ریاست هیئت شطرنج کرج را برعهده گرفته است .هیئتی که در گرداب مشکلات غرق  است و باز هم افتخار می آفریند باز هم استعدادهای شگرفی را بارور می کند باز هم می شود یکی از هیئت های  برتر و موفقیت های بسیار درخشانی را هم کسب کرده و می کند اما این ها همه همان تریبون های همیشه داغ هستند...تا موقعی که موفقیت هست جمع کثیر مدیران تبریک گو و تبریک شنو و تریبون ها و تبلیغات هم هست .اما مو قعی که عمل و بسترسازی برای ادامه این موفقیت ها لازم است همه پشت تریبون های داغ دیگری هستند...

هیئتی تحویل گرفته شد که حدود یک میلیون تومان بدهی آشکار و نقدی داشت البته شاید با توجه به هزینه های بسیار یک اعزام یا برگزاری یک مسابقه مبلغ ناچیزی باشد و ارزش طرح هم نداشته باشد ...اما در شرایطی که جای مورد بحث مکانی  است که مخاطبانش جوانان و نوجوانانی هستند که باید حداقل امکاناتی را برایشان فراهم کرد که لااقل از قیمت بسیار ارزان هروئین و کراک در کشور ! پایین تر باشد یک میلیون تومان بدهی  نقش یک میلیارد خجالت و مشکل را دارد...مشکل بودجه در تمام کشور سوپر استاریست  همیشگی که در سریال ناکامی های نتیجه ای نقش  اولی است...

بر روی ادامه مطلب کلیک کنید

برای یک ذهن خلاق، شطرنج فراتر از یک بازی همراه با شکست، پیروزی، در گیری و رقابت طلبی است. شطرنج انعکاسی از زندگی است که با ابتکار همراه می باشد. صرف زمان، انرژی و تلاش فکری در یادگیری بازی شطرنج ارزش بسیار دارد و لازمه درک و لذت بردن از ظرافت های شطرنج بر انگیختن افکاری خلاق است.

نویسنده مقاله زیر"پیتر دوورن" استاد کانادایی شطرنج (با ریتینگ 2225 فیده) و استاد دانشکده اقتصاد و تجارت سیدنی استرالیا است.

این مقاله براساس مطالعات روانشناسی و اموزشی، تاثیرات شطرنج بر دانش آموزان را بررسی کرده و در نهایت نشان می دهد که شطرنج، هوش و توانایی حل مساله را افزایش داده و تصمیم گیری مستقل و سریع در موقعیتهای دشوار را آموزش می دهد.همچنین مهارتهای خواندن ، حافظه،زبان و ریاضیات را تقویت کرده تفکر منتقد و خلاق را تغذیه می کند.شطرنج تمرینی برای تصمیم گیری سریع و دقیق در تنگی وقت فراهم می آوردومی تواند از این طریق نتایج دانش آموزان در امتحانات مدرسه را بهبود بخشد. شطرنج نحوه تفکر منطقی و کارآمد را آموزش می دهد و انتخاب بهترین گزینه از میان گزینه های موجود را نشان داده و اهمیت برنامه انعطاف پذیر ، تمرکز و نتیجه انتخاب و تصمیم گیری را به نمایش می گذارد.همچنین دختران و پسران را صرفنظر از قابلیتهای طبیعی یا سابقه اجتماعی-اقتصادی آنها تحت پوشش می گیرد.
نویسنده با تکیه بر فواید مذکور چنین ادعا می کند که شطرنج از جمله بهترین و موثرترین ابزاردرآماده کردن کودکان برای مواجهه یا دنیای کنونی است که روز به روز در دریای اطلاعات فروتر می رود و همراه با آن موقعیت های دشوارتری در تصمیم گیری را به ارمغان می آورد.
آیا شطرنج هنراست؟ یا شاید علم؟ یا چناچه برخی ادعا می کنند هردو؟ بیایید روراست باشیم ،شطرنج در واقعیت فقط یک بازی است.رقابتی خلاق و مفرح.بازیی که چندان متفاوت از تنیس،کریکت،فوتبال یا گلف نیست.
اماتفاوت برجسته ای که شطرنج را متمایز می کند در این است که شطرنج جزو معدود بازیهایی است که ذهن انسان را به تمامی تمرین می دهددر حالیکه درقابلیت تحکیم شخصیت و تقویت اعتماد به نفس با دیگر ورزشها مشترک است.
اکثر ما می توانیم این تمرین را به کار ببندیم هر چند برای برخی از ماشاید کمی دیر باشداما برای فرزندانمان شاید چندان هم دیر نشده است.
شطرنج از جمله قویترین ابزار در دسترس جهت تقویت ذهن کودک است.
یاد گرفتن حرکات آن نسبتا ساده است. بیشتر کودکان 7-6 ساله می توانند قوانین پایه را به کار ببندند.حتی برخی از آنها در سنین5-4 سالگی نیز از عهده برمی آیند.شروع به موقع چنانچه در موسیقی و زبان، می تواند در میزان مهارت کودک موثر افتد.در نهایت در هر سنی شطرنج مهارتهای تمرکز،صبر و پشتکار را افزایش داده خلاقیت،فراست ،حافظه و توانایی تجزیه تحلیل را تقویت کرده تصمیم گیری در موقعیتهای دشواروحل مساله به شیوه انعطاف پذیر را آموزش می دهد.
نویسنده معترف است که این ادعایی بزرگ است و در اثبات آن برخی مباحث و مطالعات آموزشی را دلیل می آورد.

تمرکز،صبر و پشتکار :

اگر بخواهیم شطرنج باز خوبی باشیم نیاز به قدرت تمرکز بالا داریم. گاهی چهره برخی شطرنجبازان حتی بازیکنان برتر در رده جهانی به هنگامی که از پشت میز خود برای تنفس بلند شده و در سالن راه می روند به نظر غیر عادی و پریشان می رسد .در یک نگاه دقیق تر در می یابیم که بیشتر آنها حتی زمانی که پشت میز نیستند، با تمرکز قوی خود، صفحه بازی را در ذهن بازسازی کرده و به تجزیه و تحلیل مشغولند. شطرنج به بازیکنان جوان و کم تجربه تر نتیجه تمرکز قوی را آشکار کرده و تاوان فوری خطاها را به نمایش می گذارد کمتر ابزار آموزشی چنین کارآیی سریعی دارد.
آنی غفلت در تمرکزبه ویژه در مرحله آخربازی می تواند نتیجه جبران ناپذیری را به بار آورد. بازیکنان جوان تنها با صبر و پشتکار (شاخصه هایی که در مدرسه و به ویژه در نتیجه امتحانات دانش آموزان نقش مهمی را ایفا می کنند.)می توانند نتیجه قابل قبولی کسب کنند.

شطرنج درمانی   

شطرنج  فلسفي ميتواند نقش به سزايي در كاهش اثرات مخرب بيماريهاي روزقرن !  مانند تشنج...هيستريك... افسردگي ها...اعتيادها...و يا دل به هم خوردگي هاي كنشي كه كمتر علل جسماني دارند...بلكه علل ناخود آگاه رواني دارند ايفا كند...بطور كلي وجه مشترك بيماري هاي نوروتيك و شطرنج فلسفي ! است كه ميتواند در تعامل اين دو تاثيرات مخرب را كمتر و يا حتي به تاثيرات مطلوب تبديل كند...اين اشتراك همان سر و كار داشتن هر دو مورد اصلي ما با روح و روان انسان است اگر چه نقش جسم و فعاليت هاي مخصوص به آن نيز در هر دو تاثيرگذار است اما ايفاي نقش قسمت روحاني انسان و زندگي اش در بيماري ها ي نوروتيك و همچنين شطرنج فلسفي  بر قسمت جسماني اش مي چربد اگر چه باز هم تكرار مي كنيم كه هر دو به هم مرتبط هستند...به مرور زمان در طي چهار دهه اخير روانپزشكان متوجه شدند كه ناراحتي بيماران نوروتيك فقط محدود به علائم بارز و آشكار بيماري آنها نيست بلكه اينگونه بيماران در هر زمينه اي از زندگي خود دچار ناراحتي و مشكلاتي هستند.به دنبال اين كشف روانپزشكان به اين نكته پي بردند بيماري هاي ياد شده ممكن است از لحاظ كلينيكي علائم تعريف شده و محدود و معيني نداشته باشند.توجه به اين نكته ميدان ديد روانپزشكي را  وسعتي تازه بخشيد...كم كم روانپزشكان به اين نتيجه رسيدند كه توجه به نشانه هايي از بيماري چون : بي تصميمي دائمي...بي رغبتي هميشگي نسبت به كارو يا اشتباه مكرر در انتخاب دوست يا همسر به همان اندازه ضروري است كه توجه به علائم بارز كلينيكي ...بله بانگاه بر مطالب بالا و همچنين مطالب گذشته امان در مورد سه ضلع ملث جادويي دنياي فلسفي شطرنج به اين نكته خواهيم رسد كه شطرنج درماني يك روش بسيار مفيد حداقل در مورد بيماران نوروتيك شطرنج باز است!

شطرنج فلسفي  و روانكاوي دو مقوله به ظاهر جدا از هم  نه تنها روش هايي هستند براي معالجه و لذت كساني كه از ناراحتي هاي روحي رنج ميبرند بلكه همچنين روش هايي هستند كه افراد سالم نيز ميتوانند با توسل به آن در شكوفا كردن استعدادهاي نهفته خود بكوشند و شخصيت خود را رشد دهند...نظريه اي كه اگر چه در روانشناسي (استفاده انسان هاي سالم از روانكاوي) سال ها بعد از تولد اين علم نمود عيني و عملي يافت .و تاييد شد اما در رشته زيبا و پر رمز و راز شطرنج هنوز در بهتي مسموم قرار گرفته كه هر چه پا را فراتر مي گذرد بيشتر مورد سخره قرار       مي گيرد...

در آينده اي نزديك شطرنج فلسفي  يك روش درماني خواهد بود و همچنان يك روش درماني عمل خواهد كرد....البته كشف خواص دنياي  فلسفي  شطرنج نياز به زمان  جسارت و همچنين واقع بيني! خواهد داشت كه به مرور زمان انسان به آن خواهد پرداخت...حرف مهم در اين ميان براي امروزيان تمسخر كننده و آيندگان جسور و مجبور ! اين است كه فرد با آشنا شدن دنياي فلسفي شطرنج ...شناختن خود ...حل تعارضات درون خود وفراهم آوردن امكانات استفاده از استعدادهاي نهفته خود به رشد كامل شخصيت خويش كمك خواهد كرد و به اين ترتيب به عنوان يك شخصيت آماده و برخوردار از حس تفاهم و قبول شكست ها و... در اجتماع خود كمكي هر چند جزئي به بهبود روابط انساني در آن جامعه مي نمايد...كاري كه امروزه تئوري ها و اعمال پيشرفته علم روانشناسي به آن         مي پردازند...  

برای دیدن ادامه مقاله جالب بر روی ادامه مطلب کلیک کنید .

امروزه ورزش و علم بقدری با یکدیگر آمیخته شده که بدون شک کشورهایی که ورزش خود را با علم روز همگام نموده اند براحتی گوی سبقت را از دیگران ربوده اند. شاخه های مختلف علم در زمینه های مختلف از جمله روانشناسی ، بدنسازی ، تغدیه و ... به کمک ورزش شتافته و آن را با سرعت تمام به پیش می برند . و د ر این میان کشورهایی که نسبت به این مقوله بی توجه باشند بدون شک در آینده هر چه بیشتر از این قافله عقب می مانند . ورزش فکری شطرنج نیز از این قاعده مستثنی نیست و بی تردید دیگر شطرنج تنها به کارکردن بر روی صفحه خلاصه نمی شود. مقاله زیر از محقق آرژانتینی در ارتباط با تغذیه موید این مطلب است که چگونه یک شطرنجباز خود را قبل و در حین مسابقه با تغذیه مناسب آماده سازد . امیدوارم خواندن این مطلب کمک مفیدی برای بازیکنان کشورمان بخصوص در رده های ملی نماید. 

رژیم غذایی مناسب برای یک شطرنج باز 

 بازیکنان شطرنج به ورزش ها و تمرینات فیزیکی روزانه اهمیت زیادی می دهند ولی چون شطرنج یک بازی فیزیکی نیست هیچ کس راجع به عادت تغذیه و رِژیم های مناسب برای بازیکنان شطرنج صحبت نمی کند . روبرتو بالیون ( (Roberto Baglione از وزارت تغذیه ، « مرکز عملکرد عالی ورزش ملی » بوینوس آیرس آرِژانتین بطور منظم عادت های غذایی استادان بزرگ را مورد مطالعه قرار داده است . بررسی های او 72 استاد بزرگ بین المللی فعال را در بر دارد ( 17 زن و 55 مرد ،‌ 55- 18 سال ) که از سی و پنج کشور جهان به پرسش نامه وی که حاوی 15 موضوع است پاسخ داده اند . مقاله وی حاوی مشاهداتی است که همراه با توصییه های مفید برای بازیکنان شطرنج می باشد . این مقاله به بازیکنان شطرنج کمک می کند تا رژِیم غذایی خود را برنامه ریزی کنند .
شطرنج در سطوح بالا بعنوان یک ورزش طاقت فرسا تلقی می شود ،‌ نه تنها بصورت ذهنی بلکه بطور فیزیکی از آن یاد می شود . یک مسابقه شطرنج می تواند با بیش از 7 ساعت شرایط استرس زا برای بازکنان همراه باشد .
تحقیقات انجام شده بوسیله استاد بزرگ و پزشک آلمانی هلموت فلوگر « Helmut Pfleger » ثابت نموده است که بازیکنان برجسته شطرنج در مسابقات پارامتر های فیزیولوِیکی قابل مقایسه ای با افراد فعال در ورزش های فیزیکی نظیر تیر اندازی ، اتومبیل رانی و گلف را دارند و بنابر این با این معیار شطرنج می تواند درهمان گروه رشته های ورزشی که یاد شد قرار گیرد .
بنابر این لازم است تا آمادگی خود را محدود به ساعات بررسی صفحه شطرنج معطوف نکنیم . بلکه باید برنامه های کامل تری را در نظر گیریم که شامل تمرینات ورزشی و برنامه غذایی مناسب در بین سایر نیاز ها باشد .
برای این که عادت های ورزشی استاد بزرگان فعال را تحلیل کنیم ،‌یک بررسی جهانی در سال 2006 با تاکید ویِژه بر عادت های غذایی صورت گرفت .
ما نتوانستیم بررسی های قبلی در ارتباط با عادت های تغذیه بازیکنان برجسته شطرنج را پیدا کنیم و انتظار داریم که نتایج این تحقیق بتواند برای بازیکنان از جمله استاد بزرگان ، پزشکان ،‌متخصصین تغذیه و تمرین دهنده ها مفید باشد

شناسنامه :

نام كامل : مثلث خوداتكايي دنياي شطرنج فلسفي يك شطرنج باز.

نام پدر: شطرنج باز.

شماره شناسنامه : روحيه/خودباوري/قدرت برتر.

صادره از : درون باورها.

 ضلع اول : شطرنج زيباترين رشته ورزشي است.

 ضلع دوم :  در هرموقعيتي...دنياي شطرنجي مخصوص به خودم را خواهم داشت.

انسان ها آیین های جادویی را به جا می آورند نه به خاطر آن که نتایج آن را ببینند بلکه بیشتر به علت آنکه به آنها ایمان دارند...

 ضلع اول مثلث جادويي ما جادويي ترين ضلع هنر فلسفي آن است يعني اگر با باوري قوی ! اين آيين را درست انجام دهيم...وظايفمان را در قبال خود انجام داده ايم ! بخش عظيمي از لذت زيبايي هاي شطرنج در دست حقوق بگيران رسمي فيده ! اساتيد بزرگوار بزرگ ! و مدرسان درجه اول اين رشته ورزشي در دنياست...! بله آنها هستند كه اگر در مسابقه اي شركت كنند منت گذاشته اند! آنها هستند كه اگر روزي براي تفريح در مدرسه شطرنجي حاظر شوند مايه افتخار است كه مي توانند تا آنجا كه مي شود از اين مايه مباهات ! به همسرشان و ديگر همراهانشان تعارف نمايند...! عده اي از لذايذ مادي قابل توجه آن بهره ميبرند...عده اي از اعتبار مقام ها و پست هاي گوناگون آن...و عده اي نيز از امتياز آشنايي با صاحبان منافع و...ميبينيد ؟!شما كجاي كاريد ؟! آيا اين گلد كوئيست هرمي ورزشي ! ملزم به باخت دهك هاي پاييني اش است ؟! جواب : خير مطلق است !!!

در اين جا يك نظريه را مطرح مي كنيم:

تمركز قدرت در عمل مي تواند (دقت كنيد ! در عمل !) به تنزل وضع قواي توده جمعيت بينجامد...

در ادامه شناخت مسیر اصلی برای یک شطرنج باز می رسیم به دنیایی به نام شطرنج فلسفی.

Chess and aesthetics…chess and anarchism…chess and animism…chess and aristocracy…

شطرنج فلسفي

شطرنج از زيبا شناسي تا هرج و مرج طلبي از اصالت روح تا برتري ,مهتري,اشرافيت...

امروزه ديگر هيچگونه مرزي بين هيچ چيز نيست! همانطور كه عده اي با ديدن شريعتي كراوات زده در پشت محراب نماز حسينيه ارشاد كه در آنه واحد هم از چارلي چاپلين و سسينماي عصرجديد سخن ميگفت و هم از حسين و كربلا تعجب نميكردند...همانطور كه با فيزيك نظري امروز ميتوان فيلي را از برگ گيلاسي ساعت ها آويزان نمود!...همانطور كه در جنگ نابرابر مردم و گراني و مشكلات... سخن از اراده اداره جهان! پيش مي آيد... و همانطور كه حاميان فرويد به علت كج فهمي نظرياتش نوعي سورئاليست فلسفي را رواج مي دهند... و بسياري ديگراز اين همانطورهاي متناقص,ميخواهيم در مورد دنيايي به نام شطرنج فلسفي صحبت كنيم,شطرنجي كه حس زيباشناسي را در كنار هرج و مرج طلبي خودخواسته مي نشاند...از مكتب اصالت روح سود ميبرد وگاهي نيز

اصالت فعل را به رخ ميكشد گهگداري آنقدر به اتومانيسم يا همان مكتب خودروي بها ميدهد كه به كلي حامي مكتب الحاد يا انكار خدا ميشود(به نسبيت نوع موضوع تشبيه شده است)و گاهي نيز آنقدر به فيناليسم يا فرضيه اصالت غايت نزديك ميشود كه ديگر هر حركتي را هدفي مي جويد!بله!اين است دنياي ديگر شطرنج كه چه بسا عجيب تر نيز مي باشد كه من آن را دنياي حقيقي!شطرنج فلسفي مينامم...از آن جهت كلمه حقيقي قبل از شطرنج فلسفي خودنمايي مي كند كه : با مواجهه دنياي جديد يا همان شطرنج فلسفي و حس وجوديه تمام ملموسات اين شطرنج فعلي و دنياي آن را دنيايي كوچك و چه بسا مجازي در ميابيم!

نوع پرداخت و ساماندهي مقالات مختلف در عرصه شطرنج جهت تنظيم هوشياري و تامين خوراك فكري علاقه مندان اين رشته امريست بسيار مهم و ضروري ...در اين راه لازم است محدوده كلي و گستره اصلي مقالات و شايد خبرها!به عنوان : كمك هاي نقدي بعضي از متفكران خبره با حدود مشخصي تعيين شود.مقالات و بعضا خبرهاي شطرنجي در دنياي امروزي اين رشته ورزشي مانند يارانه هايي است كه به مصرف كننده داده مي شود تا موجب افزايش بهره وري و كم كردن هزينه هاي وي (پرداخت به رشته ورزشي) گشته و اين موضوع در محصولات و كارهاي مختلفي در دنيا مشاهده مي گردد.اما مقالات و گهگاه خبرهاي اين دنياي بخصوص ورزشي كه نيت اصلي و پرداخت هاي آنها متفاوت است هر چند باعث پيشرفت موضوعات مختلف در اين رشته زيبا مي گردد اما اين پيشرفت و يا در بعضي از موارد كاهش هزينه هاي پيشرفت به صورت مكانيكي و نه طبيعي رخ مي دهد كه در مفهوم كلي در اين شكل ميتوان آنها را نيز نوعي خوراك صرفا مصرفي و با تاريخ مصرف معين و بعضا كوتاه تلقي كرد...

مطلب بالا تنها به اين دليل از نظر خوانندگان عزيز گذشت تا توجه داشته باشند كه در مطالب پيش رو نويسنده سعي دارد رمز جهاني تازه را به روي عزيزان بگشايد كه شايد همين گفته توقعات خوانندگان را بالا ببرد اما بديهي است كه قسمت هاي بسياري از اين مطالب براي افرادي كه به تازگي وارد عرصه شطرنج روي آورده اند تازه و شگفت آور براي آنهايي كه ساليان سال است در اين رشته زندگي! مي گذرانند,اگر چه شايد از لحاظ ظاهر تكراري اما از دريچه اي نو و حتما تاثيرگذار خواهد بود كه البته بايد باور كنيم تا ببينيم!

(اگر براي جنگلي زيبا احساسي رمانتيك داريد براي زوزه گرگ هايش گاردي دفاعي خواهيد داشت!)

ما شطرنج بازان عادت کرده ایم که برای ارضائ درون خودمان مفاهیمی را دور سر خود بچرخانیم که بیشتر ما را غرق مطلب کند تا آنکه ار بالا به آن نگاه کنیم مفاهیمی چون :پایگاه اسب ها /برتری فضایی / بازی پوزوسیونی / پیاده های معلق و...همه و همه عنوان هایی هستند که پیش و پس افکار یک شطرنج باز در حال رفت و آمدند و اورا در گیر عشق وصف ناپذیری به نام شطرنج می کنند...عده ای از شطرنج بازان موقعی که پی میبرند قادر به شکست پسرخاله اشان!هستند فکر می کنند مسیر اصلی را طی کرده و دیگر کمی تمرین و تحقیق و خوراک های واریانتی آنها را دربست به سراجام مقصود می رساند!عده ای هم آنقدر روشنفکر هستند که به اصطلاح اگر به این درک رسیده باشند که به عنوان مثال کاسپاروف یک شطرنج باز خلاق است و کارپف یک شطرنج باز تکنیکی!به ژرفای عشق درونی اشان راه یافته اند...

سردرگمی در قشر شطرنج باز بیشتر از هر رشته دیگری موج میزند چرا که شطرنج بواسطه ارتباط مستقیمی که با روح روان یک شطرنج باز دارد علاقه و یا به عبارتی عشق متفاوت تری را برای او نیز به ارمغان خواهد داشت تا یک رشته دیگر برای ورزشکاری دیگر.

یک شطرنج باز به معنی واقعی آن اگر چه کم است!(اما آنقدر این کیفیت بر کمیت برتری دارد که ما را از گفتن آن ناچار می سازد)بله یک شطرنج باز واقعی بازی شطرنج را آنچنان که مقتضای یک بازی است به تصویر می کشد.این درست است که اصول و قواعد بازی شطرنج راه های شناخته شده ای را پیش پای او می گذارد اما (ای بی اس های )فکر او خود را مقید و منحصر به این راه ها نمی داند و به عوالم ناشناخته و جذاب تری پامیگذارد و در حقیقت اگر تئوریسین ها و مربی ها و واریانت ها شطرنج را انجام می دهند در این حالت فرقی بین یک شطرنج باز واقعی و یک نظاره گر شطرنج وجود دارد؟!...

بله این نکته بزرگ شطرنج است که حتی با وچود پیشرفت های شگرف نسل های مفیستو ها هنوز هم زیباست هنوز هم فوکویاماهای شطرنجی نمی توانند کتابی برایش بنویسند به نام پایان تاریخ...

مسیر اصلی که ما در مورد آن صحبت می کنیم مسیری نیست دست نیافتنی و در عین حال مسیری نیست به راحتی در دسترس...مسیری نیست که بگوییم تمام بزرگان شطرنج آن را پیمود ه اند!مسیری نیست که همه و همه اش شطرنج باشد ...فلسفه دارد ارسطو و سقراط دارد زیبا پرستی افلاطونی دارد!مسیر اصلی یک مسیری است مبتنی بر شطرنج واقعی و شطرنج باز واقعی...

بسیاری از مردم شطرنج را برگرفته از منطق انسانی و اوج پیشرفت ذهنی بشر می‌دانند. آیا چنین است؟‌

افرادی كه شطرنج را یك كار علمی می‌دانند از بازی با ابررایانه‌ها حیرت‌زده می‌شوند. اما به هرحال تبدیل شدن به یك شطرنج‌باز كلاس جهانی, به چیزی فراتر از منطق انسانی نیاز دارد. استعداد مهمترین سرمایه یك شطرنج‌باز است. علت این امر آن است كه به لحاظ علم ریاضی, شطرنج یك بازی بی‌نهایت است. تعداد حركات احتمالی در یك بازی شطرنج از تعداد ثانیه‌های سپری شده پس از انفجار بزرگی كه باعث خلق زمین شد, بیشتر است. بسیاری از مردم این موضوع را نمی‌دانند. آنها به صفحه شطرنج می‌نگرند و تنها 64 مربع و 32 مهره را می‌بینند و فكر می‌كنند كه این بازی به شدت محدود است. اما این چنین نیست و شاید بتوان گفت كه شطرنج دارای بالاترین سطح از حركات و محاسبه این حركات غیرممكن است.

من می‌توانم در آن‌واحد به 15 حركت فكر كنم. گاهی اوقات شما در وضعیتی قرار می‌گیرید كه باید به جای فكر و منطق, براساس احساسات و تصورات خود تصمیم بگیرید. در آن لحظه, شما به كمك غریزه و استعداد خویش بازی می‌كنید. جالب اینكه در اغلب اوقات, غریزه و استعداد شما بهتر از مغزتان عمل می‌كند. هم‌اكنون بر روی كتابی 5 جلدی به نام «پیشینیان بزرگ من» كار می‌كنم كه به بررسی توسعه بازی شطرنج می‌پردازد ونگاهی دقیق به تاریخچه شطرنج‌بازان بزرگ جهان در 200 سال گذشته دارد. وقتی بازی‌های آنها را به كمك كامپیوتر مورد تجزیه و تحلیل قرار دادم, متوجه نكته‌ای جالب شدم. وقتی دشوارترین لحظه بازی این شطرنج‌بازان فرا می‌رسید, یعنی زمانی كه آنها مجبور بودند فقط به غریزه و استعداد خود اتكا كنند, بهترین و ابتكاری‌ترین حركت خود را انجام می‌دادند. وقتی بازی تمام می‌شد و شطرنج‌بازان آن را در اوقات‌فراغت خود در ذهنشان بازسازی  و تجزیه و تحلیل می‌كردند, اشتباهاتی بیشتر از زمان بازی واقعی مرتكب می‌شدند. به نظر من, این امر موید یك نتیجه صریح است, آنچه باعث شده بود این افراد به شطرنج‌بازانی بزرگ تبدیل شوند, تحت‌فشار قرار گرفتن استعدادشان بوده است نه مهارت و قدرت تحلیل آنها.

در مورد قدرت تجزیه و تحلیل صحبت كردید, فكر می‌كنید این موضوع چقدر در بازی معروف شما با نرم‌افزار آی‌بی‌ام یعنی دیپ‌بلو, نقش داشته است؟‌

متخصصان آی‌بی‌ام تلاش عظیمی برای افزایش قدرت این نرم‌افزار انجام دادند. شاید هیچ چیز به‌اندازه پیروزی من بر دیپ‌بلو در سال 1996 و شكست من در برابر آن در سال 1997 باعث محبوبیت بازی شطرنج نشده بود. 72 میلیون نفر به سایت رسمی بازی دوم ما كه هر شش دور بازی را ارایه می‌كرد مراجعه كرده بودند تا این بازی را ببینند كه این رقم از كل تعداد كسانی كه به سایت رسمی بازی‌های المپیك سال 1996 آتلانتا مراجعه كرده بودند‌, بیشتر بود.

اما برای من این دو بازی چیزی فراتر از بازی شطرنج بود. مسابقه با رایانه نخستین تجربه یك رقابت علمی برای من بود. فكر می‌كردم كه برای جوامع بشری بسیار مهم است با رایانه‌ها ارتباط برقرار كنند ومی‌دانستم كه شطرنج تنها حوزه‌ای است كه انسان و ماشین می‌توانند به كمك آن با یكدیگر ارتباط برقرار كنند. شما نمی‌توانید از طریق ادبیات یا ریاضیات این كار را انجام دهید.

من معتقدم كه بهترین انسان‌ها قادر هستند تا بهترین ماشین‌ها را شكست دهند. ما می‌توانیم بگوییم كه استادان شطرنج برتر از ماشین هستند. باوجود این, معتقدم كه در مورد شخصی چون من, دست بالای دست بسیار است. من می‌توانم رایانه را شكست دهم مگر اینكه اشتباهی مرگبار مرتكب شوم. درحقیقت اگر یك استاد شطرنج نتواند در روزی كه حتی بهترین روزش نیست, كامپیوتر را شكست دهد آنگاه همه ما دلسرد می‌شویم.

آیا شطرنج به لغتی رایج در زبان روزمره اقتصاد و تجارت تبدیل شده است؟‌

بله, چنین است. در بسیاری از مواقع گفته می‌شود كه سیاستمداران وقتی به كشورها و مسایل داخلی و خارجی فكر می‌كنند, درواقع بازی شطرنج را در ذهن خود مجسم می‌كنند. آیا ممكن است رییس‌جمهور یك كشور كوچك بخواهد سربازانش را قربانی كند؟ البته این نگرانی در كسب‌وكار وجود ندارد و به همین علت شطرنج, استعاره‌ای خوب در تشریح چگونگی رقابت در كسب‌وكار به شمار می‌رود. در شطرنج ابهامات بسیاری برای حركت بعدی وجود دارد. ضمن اینكه شما می‌توانید حركات زیادی انجام دهید. به این موضوع بیندیشید:‌ تنها پس از سه حركت ابتدایی, یك شطرنج‌باز می‌تواند بیش از 9 میلیون حركت دیگر انجام دهد. این درحالی است كه تنها دو نفر در این بازی درگیر هستند. حالا همه حركاتی را درنظر بگیرید كه شركت ها می‌توانند در مواجهه با استراتژی‌های جدید, قیمت‌گذاری محصولات و تولیداتشان انجام دهند. هرچیر غیرقابل پیش‌بینی, تقریباً غیرقابل تصور است.یك نكته مهم در زمانی كه تجار, شطرنج را الگو قرار می‌دهند آن است كه گاهی‌اوقات, برای پیروز شدن ناخودآگاه دچار احساسات می‌شوند. زیرا شطرنج را یك موضوع فكری ساده می‌پندارند. شاید شطرنج در نگاه ظاهری هیچ زیبایی و جذابیتی نداشته باشد. درواقع شطرنج یك بازی خشن است و وقتی شما در برابر حریف خود می‌نشینید باید تمام تلاشتان را برای شكست او به كار بگیرید. همه استادان شطرنج جهان كه با آنها رقابت كرده‌ام, با من هم‌عقیده‌اند كه در شطرنج باید رقیبتان را درهم بكوبید. این چیزی است كه یك شطرنج‌باز به دنبال آن است و فكر نمی‌كنم با تفكرات یك مدیرعامل چندان تفاوتی داشته باشد.

فكر می‌كنید تجار می‌توانند چه چیزهایی از شطرنج یاد بگیرند؟‌

قانون اول این است: هرگز حریفتان را دست‌كم نگیرید. وقتی در سطح استاد بزرگ بازی می‌كنم, همیشه و همیشه فرض می‌كنم كه رقیبم هر‌آنچه انجام می‌دهم می‌بیند, حتی وقتی كه قصد دارم برای سردرگم كردن او حركتی غیرقابل انتظار انجام دهم.

برای دیدن ادامه مصاحبه بر روی ادامه مطلب کلیک کنید .