شـــــــطرنج تبریز | ۱۳۹۱/۰۳/۱

آخرین رویارویی انسان مقابل کامپیوتر

سعید غنی افشرد

چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۳۹۱، ۸:۱۷ ب.ظ

درحال بارگذاری..

شطرنج در گذر تاریخ ؛

پانزده سال پیش در 11 ماه می سال 1997 میلادی "گری کاسپاروف" قهرمان وقت شطرنج جهان و قدرتمندترین شطرنجباز همه ادوار در یک بازی تژاژدیک، شکست سختی را در برابر ابر رایانه ای با عنوان "دیپ بلو" متحمل شد.این شکست پایانی بود بر برتری انسان در مقابل ماشین.

آن روزها را به خوبی به خاطر می آورم برای یک نوجوان علاقمند به شطرنج که تنها دلخوشی ایش چند کتاب و چند ماهنامه شطرنج بود، دیدن تصاویری از نبرد بین قهرمان شطرنج جهان و ابررایانه حتی در قالب یک خبر ورزشی کوتاه بسیار جذاب می نمود.آخر این رویداد نه تنها برای من بلکه عموم جامعه مورد توجه قرار گرفته بود.تلویزیون ملی مان هم که تا بدینجا اخباری را از شطرنج در سر خط خبرهایش نداشت، اما تمامی اخبار این رویداد را پوشش می داد.البته چاره ای نبود، چرا که این رویداد در صدر اخبار همه خبرگزاریها قرار داشت.شاید این نبرد نه تنها به اندازه مسابقه قهرمانی شطرنج جهان در سال 1972 بین "فیشر" و "اسپاسکی" که نقش انکارناپذیری در محبوبیت شطرنج داشت بلکه بیش از آن توانست توجه افکار عمومی را به شطرنج به عنوان یک ورزش فکری جلب کند.همه می خواستند بدانند که چه خواهد شد؟ آیا انسان در مقابل رایانه پیروز خواهد شد و یا رایانه بر برتری هوش انسان، خط بطلانی خواهد کشید.آن روز بهاری و البته گرم را به خاطر دارم.در خبرها آمد که "گری کاسپاروف" قهرمان شطرنج جهان در مقابل ابررایانه شکست خورد.آن لحظه ای که "کاسپاروف" میز مسابقه را به نشانه تسلیم شدن ترک کرد و در حالی که از فرط ناباوری دستانش را به نشانه شکست و بی اختیار در هوا می چرخاند و از قاب دوربین بیرون می رفت را به یاد دارم.پس از آن تصاویری پخش شد که اتفاقات بازی ششم را شامل می شد."گری کاسپاروف" در حالی که رنگش به قرمزی گراییده بود و گهگاهی سر خود را به نشانه اسفناک بودن وضعیتش تکان می داد و در حالی که از شدت ناراحتی رگهای پیشانیش متورم شده بود پشت میز مسابقه به تصویر کشیده شد. بعدها که بازی را دیدم توانستم با حس آن لحظات ابر قدرت شطرنج جهان همزاد پنداری کنم."گری کاسپاروف" شاید در بدترین بازی عمرش در 19 حرکت قلع و قمع شده بود.اما بازیهای این جدال انسان در برابر ماشین حکایت جذابتری دارد.

"کاسپاروف" که سال پیش از آن توانسته بود این ماشین شطرنجباز را با نتیجه 4-2 به آسانی شکست دهد، اینبار در حالی رو در روی این ابر رایانه قرار گرفت که اوضاع فرق کرده بود.سرعت سخت افزاری و نرم افزاری آن هزران برابر بیشتر شده بود در حالی که "گری" همان "گری" بود و شاید هم گذر عمر یکسال او را به عقب رانده بود.

"کاسپاروف" در حالی در روز سوم ماه می 1997 رودر روی رایانه قرار گرفت که پیش از آن در جمع خبرنگاران بیشمار و مشتاق که تعدادشان در حدود 200 نفر از 60 ملیت جهان بود از نداشتن اطلاعات کافی از حریف گله مند بود و البته حق هم داشت.

اما "کاسپاروف" بازی اول را به نفع خود خاتمه داد و در همان ابتدای کار تیم "دیپ بلو" را وحشت زده کرد تا چاره ای بیندیشند.

بازی دوم عصر روز 4 مااه می 1997 در حالی برگزار شد که "دیپ بلو" خیلی زود توانست با کسب برتری نتیجه را مساوی کند و امید را به اردوی تیم خود بازگرداند. . "فردریک فریدل" مدیر پایگاه شطرنج که در آن روزها یکی از اعضای تیم "کاسپاروف" بوده است می گوید: در طول برگزاری بازی و در حال تفسیر آن "جان نان" به این نکته اشاره کرد که "دیپ بلو" شطرنج استراتژیکی همانند "آناتولی کارپوف" را بازی می کند و تمامی کارشناسان حاضر این گفته وی را تصدیق کردند.هیچ کس نمی توانست باور کند که این ماشین همان ماشینی باشد که روز گذشته آن طور باخته بود. "پاتریک وولف" می گوید: این بازی را به هر کارشناسی که می خواهید نشان دهید.محرز است که "دیپ بلو" همانند یک استاد بزرگ بازی کرده است.

"کاسپاروف" که شکست بازی دوم برایش گران تمام شده بود، بدون پاسخگویی به خبرنگاران سالن مسابقه را ترک کرد در حالی که تیم "دیپ بلو" فاتحانه برای شرح پیروزی خود در سالن ماندند.

پس از بازی و بعد از تفسیرها مشخص شد که "کاسپاروف" در واقع یک بازی مساوی را از دست داده بود.

بازی سوم را "کاسپاروف" با حرکت غیر معمول 1.d3آغاز کرد و پس از کش و قوسهای فراوان به یک تساوی 47 حرکته منجر شد.

پس از اینکه اولین تساوی بین "کاسپاروف" و "دیپ بلو" در بازی سوم حادث شد، دو حریف همین نتیجه را در بازی چهارم قم زدند.اما این بازی هم با از دست دادن برتری توسط "کاسپاروف" همراه بود.قهرمان جهان در حالی که یک پیاده از حریف عقب بود اما ابتکار عمل را در دست داشت و می توانست در آخر بازی را به تفع خود پایان دهد اما گویا سرنوشت چیز دیگری را مقدر کرده بود.

بازی چهارم و پنجم هم نتیجه ای جز تساوی در بر نداشت تا اینکه بیش از پیش حساسیت بر بازی ششم حکم فرما شد.

بازی ششم:

کاسپاروف در 19حرکت قلع و قمع می شود

ادامه مطلب

فرازهايی از کلاس استاد بزرگ ويکتور کورچنوی

سعید غنی افشرد

شنبه ۲۷ خرداد ۱۳۹۱، ۱۰:۲۵ ب.ظ

درحال بارگذاری..

در مورد با ارزش ترين کتاب نوشته شده در تاريخ شطرنج من معتقدم که همانگونه که اکثر بزرگان شطرنج گفته اند کتاب " مسابقه کانديداها؛ زوريخ ١٩٥٣" تأليف ديويد برونشتاين با ارزش ترين کتاب نوشته شده در تاريخ شطرنج است، هر چند خواندن دقيق کتاب های کلاسيکی مثل " روش من " و " تمرينات من " نوشته آرون نیمزويچ برای هر شطرنج باز در آرزوی پيشرفتی واجب می باشد همينطور ديگر کتب کلاسيک مثل بازيهای کاپلانکا، آلخين، باتوينيک نيز بسيار مهم می باشند .... و اما در ميان کتابهايی که اخير تأليف شده اند کتب پيشينيان بزرگ من تأليف گری کاسپاروف از ارزش بسيار والايی برخورد ار است و می تواند منبعی کافی برای دانش کلاسيک يک بازيکن باشد، همينطور مجموعه کتب آقای دورتسکی که از نظر شيوه نگارش و توجه خاص به ارائه تمرينات بسيار با ارزش هستند البته کتب آقای دورتسکی عمدتاً برای بازيکنان سطح کانديدای استادی نگارش شده است و ممکن است برای سطوح پائين تر کمی مشکل باشد. دو جلد کتاب خود من به نام بهترين بازيهای من با مهره سفيد و سياه نيز برای يادگيری مناسب می باشند زيرا در آن همچون کتاب زوريخ ١٩٥٣سعی کرده ام که تفسير بازيها را به نحوی ارائه کنم که دارای ارزش آموزشی نيز باشند و بازيکنان سطوح پائين تر نيز با خواندن آنها به سطح بالاتری از دانش شطرنجی دست يابند. در مورد شروع بازی و انتخاب آن: زمانی که بازيکنی در زمان آموختن شطرنج احساس کرد که در شروع بازيهايی که تا کنون بازی می کرده است ديگر احساس راحتی نمی کند و در شروع های ديگری احساس راحتی می کند اين نشان می دهد که سطح شطرنج او عوض شده است ( اين جمله را در جوانی از استاد بزرگ لونفيش شنيدم و بارها صحت آن بر من ثابت شد.) اگر اعتقاد داشته باشيم که رابطه ای منطقی بين شخصيت شطرنجباز و سبک وی در شطرنج وجود دارد و بپذيريم که شروع بازی های مختلف و ايده های آنها غالباً منشعب از سبک های مربوطه است، بنابراين اگر بخواهيم برنامه شروع بازی مناسبی برای يک بازيکن انتخاب کنيم بايد سبک شطرنج وی را تشخيص دهيم و برای تشخيص سبک شطرنجی يک بازيکن بايد بتوانيم شخصيت وی را تحليل کنيم. تا اينجای کار مسئله به اندازه کافی پيچيده بوده است. اما مرحله بعدی اهميت بنيادی و بسيار خاصی دارد زيرا اکثر انسانها از نظر شخصيتی دچار تضادهای فراوانی هستند، انسانی را می بينيد که شخصيتاً انسانی ريسک پذير است ولی زندگی اش را صرف کاری يکنواخت می کند و انسان ديگری را می بينيد کاملاً محافظه کار که به تجارت پر خطر می پردازد. - شايد اگر بخواهيم به عنوان راه حلی ساده و فراگير همان چيزی را که بزرگان گفته اند را تکرار کنيم بگوييم که دنبال علائق رفتن راحت ترين راه يافتن سبک و استعداد است بله اين جمله کاملاً صحيح است چيزی که در چشم تو زيباست مسلماً برای تو مناسب است و چيزی که به نظرت زيبا نمی آيد برای تو مناسب نيست بله اگر بازيکنی با دقت فراوان بگردد و پس از مطالعه دقيق بازيهايی مورد علاقه اش را انتخاب کند ، او سبک خود را بدرستی يافته است و او بايد توجه نمايد که بدون مطالعه کافی و فراگير با ديدن يک يا دو بازی درخشان در يک سبک، شيفته آن نشود.اما ذکر چند نکته را نيز ضروری می دانم وقتی با بازيکنان کانديد استادی و يا حتی بازيکنان بسيار سطح پائين تر از آن برخورد می کنيم می بينيم که آنها تا چه حد تحت تأثير اولين مربيشان هستند، بله مربيانی که کار با يک بازيکن را شروع می کنند به ندرت آشنايی با سبک های مختلف شطرنج دارند و احتمالاً با يکی دو برنامه شروع بازی هم بيشتر آشنا نيستند و به قول معروف به همه مريضها يک دارو تجويز می کنند و پر واضح است که توقعی بی جا خواهد بود اگر از آنها انتظار داشته باشيدم که بتوانند شخصيت بازيکن را تشخيص دهند و بر اساس آن شخصيت سبک وی را بشناسند و بر اساس سبک او برنامه شروع بازيش را تنظيم کنند؟!! اما چاره چيست؟ تا بوده همين بوده است کسی نمی تواند و نبايد از مربيان اوليه بازيکنان چيز بيشتری انتظار داشته باشد ولی من معتقدم در ميان تمام مربيانی که عاشقانه می کوشند به شطرنج بازان جوان و علاقمند اسرار اين بازی زيبا را بياموزند چنانچه علی رغم همه اين پيچيد گيها به شاگردانشان بياموزند که هر روزه به طور مستقل به کار شطرنجی بپردازند، آنگاه مسلم است که آنها وظيفه خود را در مقابل شاگردانشان کامل کرده اند. چند نکته ديگر را هم در مورد برنامه شروع بازی لازم می دانم بيان کنم، شطرنجبازان بايد بدانند که همه بازيکنان می توانند همه شروع بازيها را بياموزند و بازی کنند و چنانچه بازيکنان فرصت و زمان فراگيری شروع های جديد را داشته باشند نه تنها هيچ نکته منفی در آن وجود ندارد، بلکه تأثيرات آموزشی فراوانی نيز دارد، شطرنج باز دارای ديدی فراگير تر خواهد شد و اين تفکر که مثلاً شطرنج بازی فرانسه باز بدنيا می آيد و بايد تا آخرعمر فرانسه بازی کند تصور غلطی می باشد. به عنوان مثال من در زندگی شطرنجی ام تا کنون ٧٠ شروع بازی مختلف را به کار گرفته ام و بعضی از شورع بازی ها را اولين بار در سن ٧٠ سالگی به برنامه شروع بازی ام اضافه کردم. اما معتقدم که يک بازيکن بهترين نتايج را در سبک خاص شطرنجی اش که متناسب با شخصيتش باشد بدست خواهد آورد. کپی کردن برنامه شروع بازی های يک بازيکن قدرتمند می تواند همواره کاری مفيد باشد و شطرنج بازی که اين کار را انجام دهد شايد برنامه نسبتاً نامناسبی از شروع بازی ها را برای خود انتخاب کند ولی اينکار حسن های فراوانی دارد، که رهايی از سر درگمی و تمرکز در انتخاب و آموختن آن برنامه از جمله حسن های آن است. به هر حال همانطور که می دانيم هر گونه کار شطرنجی و مطالعه بازيهای بازيکنان قدرتمند سطح شطرنجی بازيکن را ارتقاء خواهد داد و فقط بايد بدانيم که گاهی بعضی از شاخه های شروع بازی که بازيکنان قدرتمند انتخاب میکنند نياز به داشتن اطلاعات خاص در مورد وضعيت ها حاصل از آن دارد و اداره آنها برای بازيکنان سطح پائين تر بسيار مشکل است در اين ميان جستجو در تاريخچه آن شروع بازی و خواندن بازيهای تفسير شده می تواند اسرار ويژه آن را برای بازيکن ضعيفتر روشن سازد. هر چند معتقدم که بازيکنی که برايش شطرنج بازی کردن جالبی خود را از دست داده است بهتر است بازی کردن شطرنج را فوراً رها کند ولی ذکر اين نکته را نيز ضروری می دانم که دنبال کردن ايده های جديد، نو آوری ها و تغيير شروع بازی ها می تواند عاملی بسيار مؤثر برای حفظ و يا حتی تقويـت علاقه بازيکن به شطرنج باشد و مسلم است که بازيکنی که همواره شروع بازی های خاص و محدودی را بازی می کند و حاضر هم نمی شود ديگر شاخه ها را هم امتحان کند به زودی علاقه اش را به شطرنج از دست خواهد داد.

ادامه مطلب

گشایش پارسی / Persian Opening

سعید غنی افشرد

چهارشنبه ۲۴ خرداد ۱۳۹۱، ۸:۶ ب.ظ

درحال بارگذاری..

به کوشش دکتر مهدی دوستکام

گشایشی که برای سفید با حرکات 1.c3 …, 2.Qa4 …, 3.g4 … و
برای سیاه با 1. …c6, 2. … Qa5, 3. … g5 آغاز می شود،
توسط الشاد [Elshad] شطرنج باز آذربایجانی (تبعه و مقیم روسیه) ابداع گردیده است.

این جانب طی سال های اقامتم در روسیه (2000 الی 2007 میلادی) و دوستی و آشنایی با نامبرده، از ایشان خواستم [به دلایلی که در مقاله ذکر گردیده است] نام گشایش پارسی را به این شروع بازی جالب بدهد.

این گشایش دارای ویژگی های زیر می باشد:

1- قلعه در مرکز! به کمک پیاده های مرکزی که یک خانه به جلو رانده می شوند و حرکت اسب ها، برای شاه نوعی قلعه در مرکز ساخته می شود. بسته به فرآیند ادامه بازی دو گزینه زیر در مقابل شاه قرار دارد:

- تا ورود به مرحله آخر بازی (Endgame) در این قلعه اختصاصی باقی می ماند.
- در مرحله وسط بازی (Middle game) در صورت لزوم به قلعه کوچک یا بزرگ برود.
[برعکس شطرنج کلاسیک که معمولاً شاه در مرحله شروع بازی به قلعه می رود]

سعید غنی افشرد

سه شنبه ۹ خرداد ۱۳۹۱، ۱۰:۵۸ ب.ظ

درحال بارگذاری..

پاسخ به نا سزا گویی شاهین نجفی ملحد در خصوص امام هادی (ع)

اینک پاره ای از معجزات حیرت آور امام هادی (ع) :

زنده شدن عكس شير وحشي و دريدن ساحر؛ شمشيرهاي برهنه‌ي غيبي ؛ بردن شخصي با طي الارض به بغداد؛ ذليل شدن شيرها و درندگان وحشي؛ احترام پرندگان به امام هادي؛ اطاعت شير وحشي و شفاي جن مريض؛ ؛ تواضع و محبت شيران درنده؛ ؛ دانا شدن به هفتاد و سه زبان ؛ يافتن جوابهاي غيبي از زير جانماز؛ وزيدن باد و بلند كردن پرده؛ پر شدن ملائكه‌ي مسلح مابين آسمان و زمين؛ زنده كردن غلامان كشته شده؛ ظاهر شدن چشمه‌ي آب و درخت از غيب؛ ظاهر شدن جسماني امام هادي به صورتهاي مختلف؛ تبديل ريگها به طلاهاي خالص؛ آشكار كردن باغها، قصرها و حوريان و غلمان بهشتي؛ جواب دادن به سؤالات نامه‌هاي باز نشده و ...

با توجه به معجزات شگقت انگیز این امام بزرگوار که فهرست وار به پاره ای از آن اشاره شد نه تنها بزرگان زمان آن حضرت در مقابل علم و عظمتش سر تعظیم فرود آورده بلکه در میان انس و جن ( بطوریکه درردیف معجزاتش مشاهده می شود) حتی پرندگان بی زبان از احترام خاصی برخوردار بوده و شیر درنده را به اطاعت و کرنش واداشته است .

اینک فردی بی خبر از خدا و فریب خورده با گفتن چند کلمه نا سزا و سخنان بی ربط نه تنها نمی تواند از محبت آن بزرگوار که در دل مسلمانان بخصوص شیعیان دارد بکاهد ، بلکه این ملحد نادان با این کار احمقانه خود گور خود را کنده و دیر یا زود گرفتار قهر خدا خواهد شد.

نویسنده : سعید غنی افشرد

ادامه مطلب